|
Teamrollen van Belbin
Wil je meer weten over Belbin? In mijn boekje Basiskennis Projectmanagement vind je er uitgebreide informatie over. Daar is ook de complete test met toelichtingen te vinden. Het is ook mogelijk online je Belbinrol(len) te bepalen. Dat is natuurlijk erg handig, maar naar mijn ervaring is het beter de test op papier te doen. De vragen zijn nogal gecompliceerd en online gaan de meeste mensen er te snel doorheen. Er ontbreekt in de uitleg online bovendien een interessante dimensie: hoe verhoudt jouw score zich tegenover die van vele duizenden managers wereldwijd?
Belbin werkt met negen typen. In de tabel zijn de Nederlandse benamingen en hun afkortingen weergegeven; in cursief zijn de Engelse termen toegevoegd. In de rest van de tekst gebruik ik de afkortingen:
| TP
| Toepasser (Bedrijfsman)
Implementer
| UV
| Uitvinder
Plant
| GW
| Groepswerker
Teamworker
| | VO
| Vormer
Shaper
| BO
| Brononderzoeker
Resource Investigator
| ZD
| Zorgdrager (Afmaker)
Completer-Finisher
| | VZ
| Voorzitter
Co-ordinator
| WS
| Waarschuwer
Monitor-Evaluator
| SP
| Specialist
Specialist
|
In een ideaal team zit 1 VZ of 1 VO, 1 UV, 1 BO, 1 WS, 1 GW. Van TP en ZD kunnen er meer
zijn, een SP is niet altijd nodig en laten we hier buiten beschouwing. De meeste mensen kunnen
meer dan één rol vervullen in een team; vaak hebben ze drie mogelijkheden.
Belbin en viertal 1:
N.B.: De typeringen die ik hier geef, gelden niet voor iedere Ram, Stier, Tweelingen en Kreeft! Ze
zijn gebaseerd op het zuivere type.
| Ram:
| VO, de sterke en manipulerende leider, en TP, de praktische werker
| | Stier:
| TP en ZD, een praktische werker die afmaakt wat hij start
| | Tweelingen:
| BO, degene die netwerkt en op onderzoek uitgaat
| | Kreeft:
| VO en VZ, manipulerende maar meestal ook menselijke leider en UV, de ideeënmens.
|
Er zitten twee bazen in dit team, bovendien ontbreken een WS en een GW. Dat houdt in dat er wel resultaten
worden geboekt, maar dat er zaken over het hoofd worden gezien. Bovendien is geen van de
vier geschikt voor het hanteren van conflicten, terwijl zo iemand juist in een team met twee bazen
wel handig is!
Belbin en viertal 2:
N.B.: De typeringen die ik hier geef, gelden niet voor iedere Leeuw, Maagd, Weegschaal en Schorpioen! Ze
zijn gebaseerd op het zuivere type.
Er zitten drie potentiële bazen in dit team, een BO ontbreekt en waarschijnlijk zijn er twee WS en
twee GW. Die samenstelling maakt het moeilijk om tot resultaten te komen. Zonder BO is er
niemand die netwerkt en nagaat of het team niet het wiel zit uit te vinden. Een GW is zo sociaal
dat hij iedereen zijn zin wil geven. Twee GW, zeker in zo’n klein team, maken besluitvorming
onmogelijk. De kritische WS is nodig voor een goed resultaat, maar twee van dit type leggen de
zaak plat; ze doden elke creativiteit.
| Leeuw:
| een duidelijke VO en daarnaast vaak ook UV, ideeënmens
| | Maagd:
| TP en ZD; vaak ook GW en/of WS; kritisch, praktisch en hardwerkend, maar
toch ook wel gericht op het team, zorgt bv. voor materiaal, natje en droogje.
| | Weegschaal:
| VZ en GW; een luisterende leider die op harmonie is gericht
| | Schorpioen:
| VO, WS, ZD; kritisch en precies; hoeft als leider niet op de voorgrond te
treden, maar is wel graag de baas
|
Belbin en viertal 3:
N.B.: De typeringen die ik hier geef, gelden niet voor iedere Boogschutter, Steenbok, Waterman en Vissen! Ze
zijn gebaseerd op het zuivere type.
| Boogschutter:
| UV en BO, ideeënmensen die ook graag op onderzoek uitgaan
| | Steenbok:
| typische WS, het 'Ja, maar...'-type; als het doel hem bevalt en het team hem accepteert, is hij ook (een goede) TP en ZD
| | Waterman:
| UV en BO; beschouwt zichzelf bovendien als SP, omdat hij overtuigd is van de
professionaliteit van zijn ideeën
| | Vissen:
| UV, ideeënmens en op terreinen waarin ze SP zijn, ook goed als TP en zelfs
ZD.
|
Er geen echte bazen in dit team. De Steenbok neemt het initiatief en zal daardoor al snel als
voorzitter worden beschouwd, maar doet hij dit niet goed, dan geldt wat ik schreef in de laatste
alinea van de 'astrologische benadering'. Verder is er een overmaat aan creativiteit, die, zeker
zonder VZ en GR, moeilijk tot resultaten zal leiden.
© Fokkelien von Meyenfeldt
1995-2009
|
|