Start cursus | Les 1 | Les 2 | Les 3 | Les 4 | Les 5

1  Tekens

Dierenriemtekens symboliseren een reeks samenhangende karakteristieken. Een goede kennis van en inzicht in deze karakteristieken is onmisbaar voor iedereen die iets aan astrologie wil doen.
In tabel 1 is om te beginnen een overzicht opgenomen met in de eerste kolom het symbool. De afkorting in de tweede kolom is internationaal en heb ik opgenomen omdat veel computerrogramma's hiermee werken; ze zijn gebaseerd op de Latijnse namen, die in Engelstalige programma's gebruikelijk zijn. In de vierde kolom staat een korte typering. Kolom 5-7: de dierenriemtekens worden op verschillende manieren in groepen verdeeld. In kolom 5 staan de elementen; deze zijn voor veel mensen al wel bekend. Minder bekend zijn de kwaliteiten die in kolom 6 worden vermeld en de indeling in +/- in kolom 7, die duidt op extraversie (naar buitengericht zijn) of introversie (naar binnen gericht zijn). Elementen, kwaliteiten en +/- zijn een handige hulp bij het uitleggen van een horoscoop en we gaan er in deze les dan ook nader op in.
In kolom 8 is weergegeven welke planeet heerst over een bepaald teken. Het belang daarvan komt verderop in deze les aan de orde, zie 4. U kunt tabel 1 hier in een apart venster oproepen.

Om kennis van en vooral inzicht in de betekenis van de dierenriemtekens te bevorderen, komen in deze paragraaf de indelingen uit de kolommen 5-7 aan de orde. Vanuit die indelingen bekijken we de eigenschappen van de verschillende tekens. Ze geven een algemeen begrip, waardoor het veel gemakkelijker wordt de betekenis van ieder teken apart te onthouden en ook echt goed te begrijpen. Tabel 2 brengt de indelingen in beeld.
In les 3 komen nog enkele specifieke eigenschappen van elk teken aan de orde.

2.1  Vuur (+), aarde (-), lucht (+) en water (-)

De beschrijvingen hierna zijn heel kort, en kunnen daardoor wat overdreven overkomen. Pas ze nooit zonder meer op jezelf toe; je moet altijd de hele horoscoop bekijken voor je uitspraken kunt doen over een onderdeel. Het gaat er hier om een beeld te schetsen van een bepaald type. Wanneer je dat al te genuanceerd doet, wordt het er niet duidelijker op, vandaar de nogal uitgesproken beweringen. In les 5 komt iets uitvoeriger aan de orde wat het betekent als een bepaald element ontbreekt in een horoscoop.

De vuurtekens (+): Ram, Leeuw en Boogschutter
Wat de +/- indeling betreft: vuurtekens zijn +, oftewel extravert, naar buiten gericht.
Karakteristieken van vuurtekens: optimistisch, ongecompliceerd, gaan problemen niet uit de weg maar pakken ze aan. Eerlijk. Hebben ruimte nodig om zich vrij en spontaan te uiten. Assertief, vol zelfvertrouwen. Niet erg geduldig met details.
Overheersend vuur: Veel energie, zeer enthousiast, weet niet van ophouden. Dominant, arrogant.
Gebrek aan vuur: Niet erg vitaal, last van moedeloosheid, legt zich neer bij tegenslagen. Somber en geneigd tot pessimisme, veel geduld.

De aardetekens (-): Stier, Maagd en Steenbok
Wat de +/- indeling betreft: aardetekens zijn -, oftewel introvert, naar binnen gericht.
Karakteristieken van aardetekens: stabiliteit, gebruikt beschikbare bronnen om praktische doelen te bereiken. Goede fysieke weerstand, zelfdiscipline. Sterke binding met de natuur.
Overheersend aarde: Verdedigt traditionele waarden, maar kan ook erg inhalig zijn en gericht op lekker en veel eten, geld, seks e.d.
Gebrek aan aarde: Staat niet met beide benen op de grond, vindt een geregeld leven leiden moeilijk, geneigd de dagelijkse behoeften te vergeten.

De luchttekens (+): Tweelingen, Weegschaal en Waterman
Wat de +/- indeling betreft: luchttekens zijn +, oftewel extravert, naar buiten gericht.
Lucht is het element van het creatieve denken. Niet alle luchtmensen zijn grote intellectuelen, wel zijn ze in staat de wereld objectief te bekijken, los van hun emoties en gevoelens. Meestal zijn luchttypes sociaal en houden ze van uitwisselen van ideeën. Gebrek aan emotionele diepgang.
Overheersend lucht: Rusteloos, overactief, snakkend naar nieuwe ervaringen. Lopen met hoofd in de wolken en hebben moeite met de dagelijkse dingen van het leven.
Gebrek aan lucht: Dit soort mensen hebben moeite met het uiten van hun ideeën. Ze zijn ook vaak sociaal onhandig en niet in staat tot “small talk”.

De watertekens (-): Kreeft, Schorpioen en Vissen
Wat de +/- indeling betreft: watertekens zijn -, oftewel introvert, naar binnen gericht.
Van alle elementen heeft water het meeste diepgang en het element is ook moeilijk te typeren. Watermensen zijn in het algemeen zeer gevoelig, al doen ze vaak hun best dit goed te verbergen. Ze zijn heel fijn afgestemd op hun omgeving. Beschermend, vol medelijden, maar ook defensief en gesloten.
Overheersend water: Verdrinken in de emoties. Kan leiden tot willen ontsnappen aan de harde wereld, eventueel door afzondering, drank of drugs.
Gebrek aan water: Deze mensen zijn afgesneden van hun gevoelens en ontkennen ze. Weinig begrip voor emoties van anderen.

2.2  Hoofd, vast en beweeglijk

Hier geldt hetzelfde als is opgemerkt in het begin van 2.1.
In les 5 komt iets uitvoeriger aan de orde wat het betekent als een bepaalde kwaliteit ontbreekt in een horoscoop.

De hoofdtekens: Ram, Kreeft, Weegschaal en Steenbok
De hoofdtekens zijn de initiatiefnemers van de dierenriem. Met Ram begint de lente, met Kreeft de zomer, met Weegschaal de herfst en met Steenbok de winter, vandaar deze karakteristiek. Hoofdtekens zijn echte pioniers, die op hun best zijn als ze nieuwe gebieden kunnen “veroveren”. Overdaad aan hoofdtekens: enthousiast en energiek, maar gebrek aan volharding en ongeduldig, soms zelfs intolerant en meedogenloos tegenover mensen die wat trager zijn. Weinig hoofdtekens: gebrek aan initiatief; laten dingen liefst aan anderen over.
Rammen (vuur) geven nieuwe impulsen en zijn met hun tomeloze energie en wilskracht uitstekende “opstarters” van moeilijke klussen (maar meestal geen echte “afmakers”). Kreeften (water) zijn echte regelneven of -nichten (kan zeer irritant zijn!) die overal waar zij komen een veilige omgeving creëren (gewoonlijk met succes). Weegschalen (lucht) zijn gericht op het scheppen van harmonieuze relaties (vooral omdat dat hen goed uitkomt!) en Steenbokken (aarde) willen degelijke fundamenten leggen voor het leveren van prestaties in de wereld (en het verdienen van goed geld).

De vaste tekens: Stier, Leeuw, Schorpioen en Waterman
De vaste tekens zijn de vasthouders en doorbijters. De hoofdtekens jagen de ene droom na de andere na, de vaste tekens schieten te hulp en maken een werkbaar product van het ruwe materiaal. Ze zijn stabiel, zeer loyaal, nemen geen lichtvaardige besluiten. Maar wanneer ze eenmaal iets besluiten, dan houden ze zich er ook aan. Hoe verschillend deze tekens ook zijn, doelgerichtheid en uithoudingsvermogen hebben ze allevier. Te veel vast: Kan niet veranderen als de omstandigheden daarom vragen. Zeer koppig. Te weinig of geen vast: gebrek aan besluitvaardigheid. Deze mensen ontbreekt het vaak aan toewijding; ze laten de dingen er te gemakkelijk bij zitten.
Stieren (aarde) richten hun energie op het verwerven van stabiliteit; ze doen dat rustig en bedaard en met bewonderenswaardige vasthoudendheid. Leeuwen (vuur) willen graag de touwtjes in handen houden en hun streven is erop gericht de macht te krijgen of ten minste op te vallen. Op indrukwekkende wijze proberen ze stabiliteit te creëren. Schorpioenen (water) zijn erop uit om emotioneel evenwicht te houden en proberen daarom situaties naar hun hand te zetten. Watermannen (lucht) dringen anderen hun visies op om aan de eigen ideeën vast te kunnen houden.

De beweeglijke tekens: Tweelingen, Maagd, Boogschutter en Vissen
De beweeglijke tekens zijn de 'kameleons' van de dierenriem. Zich aanpassen aan de omstandigheden is hun tweede natuur. Vaste tekens haten verandering, beweeglijke tekens vinden verandering positief. Als hoofdtekens genoeg hebben van een klus, maken de beweeglijke tekens nieuwe interesse wakker. Vindingrijk en flexibel. Te veel beweeglijk: instabiel, verspilling van energie, rusteloos, moeite met het vertalen van ideeën in resultaten. Weinig of geen beweeglijk: moeite zich aan te passen aan veranderingen, vaak niet bereid gebruik te maken van allerlei hulpbronnen.
Tweelingen (lucht) passen voortdurend hun inzichten aan om ruimte te maken voor nieuwe ideeën. Maagden (aarde) willen exact weten hoe de wereld in elkaar zit om zich nuttiger te maken. Boogschutters (vuur) willen de betekenis van de dingen begrijpen; deze dorst proberen ze te lessen door op onderzoek uit te gaan. Vissen (water) proberen zich voortdurend aan te passen aan de veranderende emotionele invloeden om hen heen.

2  Huizen

Huizen duiden levenssferen aan waarin de dierenriemtekens tot uiting komen.

In tabel 3 zijn de huizen weergegeven met een korte aanduiding van de levenssfeer die ze symboliseren. Ze staan met opzet in twee kolommen: huis 1 & 7 zijn elkaars tegenhangers, en dat geldt ook voor 2 & 8, 3 & 9, 4 & 10, 5 & 11 en 6 & 12.

Er zijn verschillende manieren om een horoscoop in huizen in te delen. Uitgangspunt is altijd de ascendant, die OF het midden OF het begin van huis 1 vormt. Kies je voor dat laatste, dan heb je nog twee principes: huizen van gelijke grootte, of het systeem waarbij het MC het begin van huis 10 vormt, waardoor de huizen niet allemaal gelijk van omvang zijn.
Deze laatste methode, die van Placidus, gebruik ik om twee redenen: ik heb er inmiddels veertig jaar goede ervaringen mee, bovendien baseren verreweg de meeste astrologieboeken zich op de indeling van Placidus bij hun uitleg van de werking van planeten in bepaalde huizen. Dat neemt niet weg dat de andere systemen waardevolle resultaten kunnen opleveren, maar de manier van interpretatie is iets anders. Placidus is mijns inziens het meest helder en ondubbelzinnig.

De huizen corresponderen overigens met de dierenriemtekens. Ook zij vallen in te delen in elementen en kwaliteiten, zie tabel 4, die in feite een uitbreiding is van tabel 2. De hoofdhuizen worden ook wel aangeduid met de term “hoeken” of “hoekhuizen”.

N.B.: In de astrologie worden officieel andere termen gebruikt om de huizen te typeren, maar voor de interpretatie van een horoscoop maakt dit geen enkel verschil. Om nodeloze verwarring te vermijden, werk ik met de termen die ook voor de tekens worden gebruikt.

3  De vier hoeken

Op het moment van de geboorte verschijnt een teken van de dierentiem aan de horizon. Dat teken is de ascendant, ASC; de graad die net op de horizon ligt, vormt het begin van het eerste huis. Precies daartegenover ligt de descendant, DESC, het begin van het zevende huis.
In het teken dat als het ware recht boven je hoofd staat op het moment van de geboorte, valt het MC, de midhemel. De graad van dit teken die precies op de midhemel valt, vormt het begin van het tiende huis. Exact ertegenover ligt het IC, Imum Coeli, dat het begin van het vierde huis vormt.

3.1  Ascendant/descendant

De ascendant geeft informatie over uiterlijk en optreden. Je kunt niet voorspellen hoe iemand eruit ziet met een bepaalde ascendant, maar wel iets zeggen over het soort uiterlijk, zie verder les 3. Daarnaast geeft de ascendant aan welk “masker” iemand draagt voor de buitenwereld. Soms is dat masker zo sterk, dat je niet meer ziet wie de mens is die erachter zit.

Het teken in de descendant zegt iets over huwelijken en partnerschappen. Staan ascendant / descendant in beweeglijke tekens, dan zal de geborene vermoedelijk meer dan één huwelijk sluiten (als de rest van de horoscoop dat bevestigt). Een planeet in de descendant zegt vaak iets over het type echtgenoot dat men zoekt. Op de ascendant kom ik uitvoerig terug in les 3; het onderwerp descendant is meer iets voor een vervolgcursus.

Huis 10 gaat over het beroep en iemands reputatie in de wereld. De precieze graad van het teken dat op de midhemel valt, heet het Medio Coeli, verder afgekort als MC. Dit MC vormt het begin van het tiende huis. Overigens: het beginpunt van een huis wordt in de astrologie cusp genoemd.

Het IC ligt recht tegenover het MC. Het vormt het begin van het vierde huis en duidt het punt aan van de gezinssituatie, de oorsprong van de geborene. Net als de descendant is ook het duiden van het IC meer iets voor een vervolgcursus.
In les 4 ga ik dieper op het MC in en komen er meer voorbeelden.

4  Planeten

Planeten staan elk voor een bepaalde eigenschap, zie tabel 5. Het dierenriemteken waarin de planeet staat, geeft aan hoe en in welke mate deze eigenschap tot uiting komt, het huis geeft aan in welke levenssfeer de eigenschappen zich afspelen. De voorbeelden 7 en 8 illustreerden dat al.
In de tabel is voor iedere planeet zijn standaardafkorting opgenomen, net als in tabel 1 voor de dierenriemtekens, omdat deze afkortingen soms in computerprogramma's worden gebruikt.

Iedere planeet hoort bij één (soms twee) teken(s); daar komen zijn eigenschappen het best tot hun recht. Zo hoort de Zon bij Leeuw, de Maan bij Kreeft, Mercurius bij Tweelingen en Maagd. We zeggen dan dat de Zon heer is van het teken Leeuw, enz. In sommige tekens voelt een planeet zich absoluut niet thuis; hij staat dan in exiel, oftewel in ballingschap. In tabel 6 is dat aangegeven als +H (heer) en -H (ballingschap).
Er zijn ook tekens waar de planeet medeheerser is, of juist het tegenovergestelde: in vernietiging staat. Dat is in de tabel aangeduid met resp. +5 en -5.
In sommige tekens staat een planeet aardig tot zeer goed, dan staat er + zonder meer of + met een cijfer van 1-4 erachter. Slecht tot zeer slecht wordt aangegeven met -- of met een cijfer erachter. Soms ook is een planeet neutraal: 0.
De tabel helpt bij het bepalen of en in hoeverre we een bepaalde eigenschap in een horoscoop moeten laten “meetellen” bij de duiding.

5  De aspecten

Planeten maken hoeken met elkaar en met allerlei “gevoelige punten” (o.a. ascendant en MC) in de horoscoop. Een “hoek” is een bepaalde afstand in graden op de horoscoopcirkel en wordt “aspect” genoemd. De aspecten geven aan of en hoe bepaalde kwaliteiten op elkaar inwerken.

Voorbeeld 11: Mars en Mercurius: scherpte van het intellect

Ander voorbeeld: Mars die een harmonisch aspect maakt met Mercurius verscherpt het verstand. Bij een niet harmonisch aspect gebeurt dit ook, maar nu met een agressieve ondertoon.

In deze basiscursus komen alleen aspecten met ascendant en MC uitvoerig aan de orde, omdat de werking daarvan mijns inziens het duidelijkst waarneembaar is. In een vervolgcursus worden de aspecten van de planeten onderling behandeld, maar ook zonder uitgebreide info over iedere mogelijkheid kun je zelf al wel het een en ander afleiden.
Zo heeft een planeet die veel aspecten ontvangt meer invloed in de horoscoop dan een planeet die weinig “doet”. Een planeet daarentegen die helemaal geen aspecten ontvangt, is juist weer bijzonder: dit komt weinig voor, en is dus de moeite van het bestuderen waard. In les 4 behandel ik een paar gevallen.

Een overzicht van de in deze cursus gebruikte aspecten vind je in tabel 7, zie ook de opmerking erbij over de marges of orbs.

Twee opmerkingen bij tabel 7:

1. De afstanden die bij ieder aspect staan vermeld, zijn exact. In les 4 kom ik op dit onderwerp terug.
2. Er worden ook twee “mineure” aspecten vermeld: het semisextiel (, 30^o) en het halfvierkant (, 45^o). In het algemeen gebruik ik die niet voor geboortehoroscopen, maar een enkele keer kan het verhelderend zijn ze in aanmerking te nemen, bijvoorbeeld als iemand vragen heeft over iets specifieks waarover de horoscoop niet veel informatie biedt.

Stel dat iemand een advies over beroepskeuze wil hebben en er staan geen planeten in huis 6 (werk) en 10 (beroep), en het MC ontvangt bovendien geen majeure aspecten, dan kunnen mineure aspecten toch nog wat extra info bieden. (Andere methoden om meer info te geven over het onderwerp vind ik te gecompliceerd voor een basiscursus.)
Overigens zijn er nog veel meer mineure aspecten, maar de werking daarvan is mij nooit echt duidelijk gebleken.

Start cursus | Les 1 | Les 2 | Les 3 | Les 4 | Les 5

©  Fokkelien von Meyenfeldt
1995-2009